بازاریابی شبکه ای یا Network Marketing چیست؟

بازاریابی شبکه ای یا Network Marketing چیست؟

افراد مختلف تعاریف متفاوتی از بازاریابی شبکه ­ای Network Marketing دارند و اگر از افراد مختلف بپرسید ” بازاریابی شبکه ­ای چیست؟ ” جواب های مختلفی دریافت خواهید کرد.

کسانی که به بازاریابی شبکه ­ای موفقی پیوسته ­اند، ارتباطات را آموخته ­اند، دست به اقدام زده اند و به دنبال ساختن کسب و کاری بسیار موفق رفته اند، که منجر به کسب درآمد ثابت میلیونی شده است، به شما خواهند گفت :

“بازاریابی شبکه ­ای بزرگترین و بهترین فرصت در تاریخ بشریت است، برای افراد متوسط که پول زیادی ندارند تا بتوانند آزادانه هر مقداری که می­ خواهند را سرمایه گذاری کنند. ”

اگر با فردی صحبت کنید که در طول سالیان به موارد بازاریابی شبکه­ ای متفاوتی پیوسته باشد ،اما هیچگاه این موارد برای او کارآمد نبوده باشند به شما خواهد گفت :

“بازاریابی شبکه ­ای نتیجه بخش نیست. تنها افرادی که در رأس هستند می ­توانند به خوبی از آن کسب درآمد داشته باشند.”

بنابراین حق با کدام است؟ البته اگر درست نگاه کنید هیچ کدام به درستی جواب سوال “بازاریابی شبکه ­ای چیست؟” را نداده ­اند.

بازاریابی شبکه ای یا Network Marketing چیست؟

بازاریابی شبکه ای یا Network Marketing چیست؟

بازاریابی شبکه­ ای روش انجام کسب و کاری است که در آن نیروهای فروش علاوه بر کمیسیونی که بابت خدمات و فروش محصولات دریافت می کنند بابت فروش افرادی که وارد کسب و کار می ­کنند ( که محصولات شرکت را بفروشند ) هم کمیسیون دریافت می ­کنند.

این کار باعث شکل گیری شبکه­ ای از توزیع کنندگان و سلسله مراتب چندگانه می شود که برای هر فرد به سمت پایین گسترش یافته و دارای زیر شاخه است. این زیرشاخه ها دارای سطوحی از افراد است که برای فردی که در رأس شبکه قرار دارد، پاداش و مزایای هرمی، به همراه خواهد داشت.

در بازاریابی شبکه‌ای، بازاریاب‌ها به صورت «تبلیغات کلامی» یا «تبلیغات چهره به چهره» اقدام به فروش محصولات کمپانی می‌کنند. در حال حاضر به ترتیب کشورهای آمریکای شمالی، چین، کشورهای اروپایی از جمله آلمان و ایتالیا و ژاپن در زمینه بازاریابی شبکه‌ای سردمدار هستند.

تحقیقاتی توسط آژانس‌های نظارت بر مصرف‌کننده به‌طور مستقل، نشان داده بین ۷۰ تا ۷۵ درصد از افراد شرکت‌کننده در بازاریابی شبکه‌ای به درآمدهای بالا نمی‌رسند. بازاریابی شبکه، در هر ۵۰ ایالت آمریکا قانونی بوده، اما در چین ممنوع اعلام شده.

بیشتر بخوانید: بازاریابی لحظه یا Micro Moments چیست و چطور در آن موفق باشیم؟

بیایید روش کار  بازاریابی شبکه ­ای را بازتر نماییم تا به وضوح مشخص شود.

شما می­ دانید که هرگز با کار کردن برای دیگران ثروتمند نخواهید شد. همچنین می ­دانید ایجاد کسب و کارهای موفق توام با منافعی هنگفت، در سبک زندگی شما اثر گذار است :

  • می ­توانید افراد دیگری را همراه با خود، سر کار ببرید.
  • می­ توانید از خانه، به صورت پاره وقت و در زمان­ های آزادتان کار کنید.
  • می­ توانید ساعات کاری و کارهایی که می ­خواهید انجام دهید را خودتان انتخاب کنید.
  • می ­توانید از طریق ذخیره ­و پس انداز مالیات­ های اضافه، عایدی خود را افزایش دهید.
  • این فرصت را دارید که به ظاهر خود را از نظر مالی مستقل کنید.

با بررسی این موارد شما به دلیل هزینه­ ی ورود پایین و آموزش و حمایتی که دریافت می ­کنید، تصمیم به بررسی پیوستن به شرکتی که در حوزه­ ی بازاریابی شبکه­ ای فعال است، می ­گیرید. اما شما واقعا وارد چه ماجرایی خواهید شد؟ بازاریابی شبکه ­ای در معنای واقعی چیست؟

وقتی شما وارد شرکتی می شوید که در حوزه­ ی بازاریابی شبکه­ ای اینترنتی فعال است، اعلام آمادگی کرده ­اید که محصولات و خدمات و فرصت های شرکت را به مخاطبان ارائه دهید.

شما با سرمایه گذاری اندک و به وسیله­ ی جلب موافقت توزیع کنندگانی مستقل، می ­توانید وارد بازاریابی شبکه ­ای یا نتورک مارکتینگ شوید.

شما به عنوان کارمند شرکت استخدام نخواهید شد، اما به عنوان پیمانکار مستقل، صاحب کسب و کار، فروشنده یا دلال به صورت نمایندگی یا مشاوره، داوطلبانه به شرکت اعلام آمادگی می ­کنید. سپس بر اساس حجم محصولاتی که به واسطه ­ی تلاش خودتان و توزیع کنندگان زیر شاخه ­تان، به فروش برسانید کمیسیون دریافت خواهید کرد.

به زبانی ساده بازاریابی شبکه ای کارکردی مطابق آنچه ذکر شد، دارد. اما اجرا و به کارگیری آن مانند تعاریف و تبلیغاتی که از آن می شود، آسان و پر بازده نیست.

به عبارت دیگر، برای کسب درآمد، لازم است خودتان یا فروشندگان زیرشاخه ­تان در بازاریابی شبکه­ ای ( Network Marketing ) بتوانید محصولات شرکت را به فروش برسانید. چراکه کمیسیون دریافتی بابت تعداد محصولاتی که به فروش می ­رسانید، شما را به سمت کسب و کار جدید سوق خواهد داد.

تاریخچه بازاریابی شبکه ای

تاریخچه بازاریابی شبکه ای

ایدهٔ بازاریابی شبکه‌ای از فرمول تصاعد گرفته شد، که در سدهٔ ششم ق. م. توسط فیثاغورس و در سدهٔ سوم ق.م. توسط اقلیدس در کتاب معروف «مقدمات» به جهان معرفی شد.

اولین بار، یک شرکت دوچرخه‌سازی در روسیه از این ایده استفاده کرد و برنامه‌ای ترتیب داد که مشتریان با پرداخت ۱۰ روبل به جای ۵۰ روبل صاحب دوچرخه شوند اگر چهار مشتری دیگر نیز معرفی کنند؛ ولی فروش کمپانی بسرعت به اشباع رفت.

در روسیه به آن شرکت بهمنی و در فرانسه به آن گلولهٔ برفی لقب دادند و صد در صد تقلب و کلاهبرداری تلقی شد. از آن پس، سیاستمداران، اقتصاد دانان و جامعه شناسان زیادی بدنبال پیدا کردن راهی بودند که از این ایده به نفع همه استفاده کنند.

اولین کمپانی که بطور رسمی فعالیت بازاریابی چند سطحی را در سال ۱۹۳۰ آغاز کرد، کمپانی ویتامین کالیفرنیا بود که نام خود را در سال ۱۹۳۹ به نوترالایت تغییر داد و امروزه محصولات خود را از طریق کمپانی ام‌وی به فروش می‌رساند.

بیشتر بخوانید: معرفی تجارتی جدید؛ از تجارت B2I چه می دانید؟

تفاوت بازاریابی شبکه ای با شرکت‌های هرمی

وزارت بازرگانی تقریبا ۲۰ سال پیش بازاریابی شبکه ای را قانونی اعلام کرد و با ابلاغ قوانین و مقررات فعالیت در بازاریابی شبکه ای، مرز بین این فعالیت را با فعالیت های هرمی مشخص کرد.

بیشتر افراد در برخورد با واژه «بازاریابی شبکه ای» فکر می کنند که بازاریابی شبکه ای یعنی چیزی مشکل گلدکوئست، و گلدکوئست هم یعنی بازاریابی شبکه ای! علت این موضوع سابقه دیرینه ای است که ما در فرهنگ شنیداری و عمدتا بدون مطالعه خودداریم.

حتما شما هم این را شنیده اید که در زمان هایی نه چندان دور، عمده کالاهایی که برای اولین بار به کشور وارد می شدند و مورد استفاده عموم قرار می گرفتند، به نوعی نام تجاری خود را بین مردم جا می انداختند که انگار تنها کالای تولید شده از آن نوع، فقط همان مارک تجاری بوده است و بس!

مثلا وقتی مردم می خواستند بگویند که یک بخاری خریده اند می گفتند: یک دئو ترم خریده ام، به دستمال کاغذی می گفتند کلینکس، به پودر لباسشویی می گفتند تاید، به مایع ظرفشویی می گفتند ریکا … حال آنکه اینها صرفا نام های تجاری هستند و ده ها مارک تجاری دیگر همزمان همان نوع کالا را تولید و عرضه می کردند.

این موضوع در موردبازاریابی شبکه ای هم صادق است که البته تاریخچه به وجود آمدن، تکامل تدریجی و توسعه آن به سال ها قبل از به وجود آمدن شرکت هایی مثل گلدکوئست و امثال آن بازمی گردد.

بیست و نهم آبان ماه سال ۱۳۸۷، شخصی به نام سید رضا حسینی این مقوله را به شکل بازاریابی شبکه ای مجاز، برای اولین بار در ایران به طور رسمی و به عنوان اختراع در اداره ثبت اختراعات به ثبت رسمی رساند.

حدود یک سال بعد، یعنی در هشتم دی ماه ۱۳۸۸ (۲۸ دسامبر ۲۰۰۸) بازاریابی شبکه ای قانونی اعلام شد و وزارت بازرگانی جمهوری اسلامی ایران، قوانین و مقررات فعالیت در بازاریابی شبکه ای و مرز بین فعالیت شبکه ای (نت ورک مارکتینگ) را با فعالیت هرمی مشخص کرد.
این در حالی است که در اخبار جمهوری اسلامی ایران، غالبا بر غیرقانونی بودن بازاریابی هرمی تاکید می شود و مدام در رسانه ها خبرهایی مبنی بر جلوگیری از فعالیت فعالان این شغل و غیرقانونی بودن این شبکه ها منتشر می شود.

در شهریور ماه سال ۱۳۹۰ بعد از دو سال تلاش و بررسی های طولانی، چند شرکت برای اولین بار در تاریخ ایران موفق به کسب مجوز بازاریابی شبکه ای از وزارت بازرگانی شدند.

درآمد در بازاریابی شبکه ای هم در ازای فروش مستقیم کالا و هم در ازای فروش از طریق زیرمجموعه کسب می شود. یک نماینده فروش علاوه بر جذب مشتریان، آموزش نیروهای تازه وارد را در جهت جذب مشتریان برعهده دارد. بازاریابی شبکه ای در واقع هدف همه شرکت هاست (هم شرکت های دارای بازاریابی شبکه ای و هم شرکت های فاقد آن).

اگر شما شنیدید که یک شرکت با سابقه اعلام کرده است که «در صورت معرفی یکی از دوستانتان به ما در خرید بعدی از تخفیف برخوردار شوید» این همان بازاریابی چندسطحی است. انجمن های سلامتی، آژانس های املاک، شرکت های ارتباط تلفنی و صنایع مختلف دیگر، از این روش استفاده می کنند.

اغراق نکرده ایم اگر بگوییم برخی مشاغل تخصصی (پزشکان، دندانپزشکان، حسابداران) مرگ و زندگی شان به مشتریانی بستگی دارد که آنها را به دیگران معرفی می کنند. تمام این مشاغل به سادگی تلاش می کنند تا مشتریان کنونی آنها تبلیغ و بازاریابی محصولات و خدمات آنها را برای مشتریان بالقوه انجام بدهند.

به گفتهٔ کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC)، شرکت هرمی شرکتی‌ست که به اعضایش حق کمیسیون می‌دهد تا افراد جدید را وارد کنند. شرکت‌های هرمی محصولی را نمی‌فروشند و پول‌های مشتریان را در یکجا جمع می‌کنند و با آن کاری انجام نمی‌دهند.

این شرکت‌ها در اکثر کشورهای دنیا از جمله ایران غیرقانونی هستند؛ چون در ازای جذب افراد پول می‌دهند بطور اجتناب‌ناپذیر فرو خواهند پاشید و وقتی هرم فروپاشی کند، بجز عده‌ای که در بالای هرم هستند همه دست خالی می‌مانند یا به عبارتی پول خود را می‌بازند.

بیشتر بخوانید: چگونه یک متن تبلیغاتی جذاب و تاثیر گذار بنویسم؟

FTC می‌گوید داشتن محصول، قانونی بودن شرکت را تعیین نمی‌کند. بعضی از شرکت‌های هرمی برای رد گم کردن، خود را شرکت ام‌ال‌ام معرفی کرده و محصولی را در پلان خود قرار می‌دهند ولی چون هدفشان فروش محصول نیست، قیمت آن بسیار بالاتر از بازار آزاد خواهد بود، یا اینکه دریافت محصول در آن شرکت‌ها مشروط به فعالیت در پلان تجاری‌شان است که برای کسانی‌که نمی‌خواهند یا نمی‌توانند مشتری پیدا کنند، پول از دست می‌رود. دو مشخصه بارز کمپانی‌های هرمی:

انبار کردن کالا

کمپانی مشتریان را وادار می‌کند که تعداد هر چه بیشتری کالا (عموماً با قیمت بسیار بالایی) بخرند تا درآمد بیشتری داشته باشند، حتی اگر نتوانند آن کالاها را به مصرف برسانند. در این صورت افراد رأس هرم سود هنگفتی می‌کنند در حالیکه محصول چندانی را به بازار ارائه نکرده‌اند و محصولات در زیرزمین‌ها انبار شده‌اند.

عدم خرده فروشی (فروش جزء به مردم)

به دلیل کیفیت پایین محصولات و هزینهٔ بالای آنها، در اغلب شرکت‌های هرمی محصولات فقط بین اعضای داخل هرم توزیع می‌شود، نه بین مردم عادی بیرون از هرم.

مجوزها و قوانین و مقررات

مجوزها و قوانین و مقررات

بازاریابی شبکه ای در کشور که به صورت مستقیم در زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت است، از طرف کمیته ای منتخب به نام کمیته نظارت بر فعالیت بازاریابی شبکه ای اداره می شود و تمامی دستورالعمل های موجود توسط این کمیته تدوین شده و نظارت بر حسن اجرای آن هم با این کمیته است.

خوشبختانه هم اکنون در سراسر کشور تمام سازکارهای قانونی برای فعالیت این حرفه مهیاست و هیچ مشکلی در راه اجرای آن وجود ندارد.

کلیه متقاضیان اخذ مجوز باید پس از مراجعه به سایت www.networkmarketing.moc.gov.ir نسبت به تکمیل مدارک مربوط و ارائه به این مرکز اقدام کنند. البته نباید فراموش کرد که هرگونه فعالیت شبکه ای تا زمان اخذ مجوز نهایی تخلف محسوب می شود.

بازاریابی شبکه ای از منظر مالی

در ابتدا افرادی که قادر به جذب مشتری و نماینده فروش باشند، با ثبت نام در این مجموعه کار خود را آغاز می کنند و این حق را دارند که خود را تا جایگاه یک مدیر فروش ارتقا دهند.

از آنجا که شرکت های بازاریابی شبکه ای به نمایندگان فروش و اعضای خود حقوق ثابت پرداخت نمی کنند و تنها کمیسیون فروش به افراد پرداخت می شود؛ بنابراین محدودیتی در جذب مدیر فروش و نماینده وجود ندارد و از طرفی به دلیل گسترش سریع، افزایش شمار نمایندگان فروش آموزش دیده، برای شرکت بسیار مقرون به صرفه است.

این موضوع همچنین برای نمایندگان فروش بسیار سودمند است؛ چرا که درآمدشان محدود به میزان فروش خودشان نیست و از حجم فروش زیرمجموعه های خود نیز درصدی را دریافت می کنند.

بیشتر بخوانید: اومنی چنل omni-channel چیست؟

بیایید بازاریابی شبکه ­ای را از منظر مالی بررسی کنیم :

فرض کنید شما بابت فروش هر محصول به خصوص، ۱۰% کمیسیون دریافت می­ کنید و فروش هر محصول هم برای شما دو ساعت کار یا زمان می ­برد.

فرض کنیم ۱۰% کمیسیون به طور میانگین تقریباً ۱۰۰۰۰ تومان باشد بنابراین شما ساعتی ۵۰۰۰ تومان دریافت خواهید کرد که با ۴۰ ساعت کار در هفته به ۲۰۰٫۰۰۰ تومان می­ رسد.

حالا فرض کنید زمانی صرف کرده و افرادی را ترغیب به پیوستن به این شبکه ­ی بازاریابی کرده ­اید و از فروش محصولات هر یک از آنها، مثلاً ۱۰۰۰ تومان بابت هر محصول دریافت می ­کنید.

اگر بگوییم شما توانسته ­اید حداقل ۱۰نفر را به زیرشاخه ­های خود اضافه کنید و آنها هم قادر باشند به طور متوسط هر ماه ۲۰ محصول را بفروشند در اخر ماه ۲۰۰٫۰۰۰ تومان هم به این صورت کسب خواهید کرد.

اگر بتوانید زیرشاخه ­های خود را در بازاریابی شبکه ای  افزایش دهید، می ­توانید از تلاش و زمانی که سایرین صرف می ­کنند کسب درآمد داشته باشید. البته بدیهی است که افزایش زیرشاخه آنقدر هم که به نظر می­ رسد آسان نخواهد بود و مورد دیگر آنکه متوسط دریافتی برای محصولات متفاوت یکسان نخواهد بود و ممکن است دریافتی شما کمتر یا بیشتر از آنچه محاسبه کرده ­ایم باشد.

در واقع برخی از محصولات آنقدر قیمت پایینی دارند که حق کمیسیونی که از آن دریافت می کنید، به نسبت تلاشی که برای فروش آن انجام داده اید ناچیز است. و همچنین نمی توانید خیلی به فروش افراد زیر شاخه ی خود هم امید ببندید چون معلوم نیست آنها بتوانند فروش خوبی داشته باشند.

اگر توان “نه” شنیدن ندارید، وارد بازاریابی شبکه ای نشوید

اگر جزو افرادی هستید که با “نه” شنیدن انگیزه و امید خود را از دست می دهید، بدانید که در این روش، میزان رد شدن پیشنهاد ( rejection ) شما توسط خریداران بسیار بالا است. در اکثر موارد افراد پیشنهاد شما را رد می کنند.

این عدم تمایل به خرید تا حدی به این خاطر است که خریداران به فروشندگان شخصی اعتماد ندارند، و ترجیح می دهند از نمایندگی های معتبر یا از خود شرکت محصولات مورد نیاز خود را خریداری کنند.

در دنیای بازاریابی امروز موارد بسیاری مانند، بازاریابی اینترنتی یا دیجیتال مارکتینگ، تبلیغات در شبکه­ های اجتماعی و … ، وارد دنیای بازاریابی شده­ اند و هریک به نحوی کارایی خود را به اثبات رسانده ­اند بازاریابی شبکه­ ای هم از این قاعده مستثنی نیست.

بیشتر بخوانید: حقایقی در مورد بازاریابی شبکه‌های اجتماعی

اما توجه داشته باشید که برای ورود به هر کسب و کاری باید تمام جوانب آن را بسنجید. از این رو برای ورود به کسب و کاری که مبتنی بر بازاریابی شبکه ای است، موارد ذکر شده را در نظر داشته باشید و موارد قانونی آن را بررسی کنید، شاید بازاریابی شبکه ای آوازه و شهرتی چشمگیر پیدا کرده باشد اما همان طور که آواز دهل شنیدن از دور خوش است، بازاریابی شبکه ای هم از نزدیک زیبایی و کارایی که تصور آن را می کنید، ندارد.

راهکار پیشنهادی کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) پیش از ورود به بازاریابی شبکه ای

راهکار پیشنهادی کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) پیش از ورود به بازاریابی شبکه ای

بهتر است پیش از ورود به بازاریابی شبکه‌ای، موارد زیر انجام شود:

  • گرفتن سابقه کمپانی
  • تحقیق دربارهٔ محصولات
  • پرسش و پاسخ دربارهٔ برنامه و موفقیت
  • کشف مرزها و محدودیت‌ها
  • ارتباط برقرار کردن با بالا سری‌ها و گرفتن نشانی و شماره تلفن
  • مشورت گرفتن از وکیل یا مشاور حقوقی که در سیستم نباشد (ذینفع نباشد)
  • زمان بگذارید. سریع تصمیم نگیرید و قرارداد نبندید تا مدتی فکر کنید.
  • ببینید که این کار به درد شما می‌خورد؟ با بالاسری‌ها دربارهٔ وقت گذاشتن و هزینه‌های جانبی بپرسید.
  • تحقیق زیاد
  • گول حرف‌های رؤیایی دیگران را نخوردن و عاقلانه فکر کردن به اصل موضوع
  • کسب اطلاعات دربارهٔ بازار محصولات شرکت

منبع: beloved.marketing – fa.wikipedia.org – bartarinha.ir

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *