فیلترینگ تلگرام چگونه کار می‌کند؟

فیلترینگ تلگرام چگونه کار می‌کند؟

فیلترینگ تلگرام بالاخره عملی شد. در این مقاله، قصد داریم بیان کنیم که فیلترینگ تلگرام چگونه کار می‌کند. البته این نحوه فیلترینگ برای بقیه اپلیکیشن ها هم صدق می کند. به این منظور، ابتدا برخی مبانی پایه‌ای مربوط به کامپیوتر را تشریح خواهیم نمود و در انتها به روش‌های مورد نظر در فیلترینگ اپلیکیشن‌ها، سار و کار فیلترینگ در ایران و به دنبال آن فیلترینگ تلگرام خواهیم پرداخت.

حتما بخوانید: دستور قضایی مسدودسازی تلگرام صادر شد

مبانی فیلتـرینگ در اینترنت

۱- کامپیوتر یک صفحه وب را درخواست می‌کند.

۲- این درخواست در ابتدا به ISP (شرکت خدمات دهنده ای که از آن اینترنت دریافت می کنید) و از آنجا به شبکهٔ محلی فرستاده می‌شود.

۳- قبل از این که درخواست از شبکه محلی به سروری که صفحه مورد نظر بر روی آن قرار گرفته‌است ارسال شود توسط سیستم فیلتـر کننده بررسی می‌گردد.

۴- سیستم فیلتـر کننده کلیه درخواست‌ها را با لیستی که در بانک اطلاعاتی دارد مقایسه می‌کند که اصطلاحا به آن لیست سیاه می‌گویند. این لیست از سه جزء تشکیل شده‌است:

آدرس دامنه (Domain Address)،

آدرس آ‌ی‌پی (IP Address)،

کلمات کلیدی (Keywords)

اگر هیچ یک از کلمات و آدرس‌های موجود در لیست سیاه در درخواست شما وجود نداشته باشد، این درخواست پاک (clean) در نظر گرفته می‌شود. در غیر این صورت، درخواست آلوده (Dirty) تشخیص داده شده و بلوک می‌شود.

انواع فیلتـرینگ

فیلتـرینگ ازطریق DNS

سرویس DNS نام هر دامنه (Domain) را به IP آدرس متناظرش ترجمه می‌کند. آدرس سروری که سرویس DNS را ارائه می‌دهد، به طور اتوماتیک و در هنگام برقراری اتصال به اینترنت از طریق ISP در اختیار کامپیوتر شما گذاشته می‌شود. اگر این سرور DNS، سانسور کننده باشد، کلیه درخواست‌ها برای سایت‌های غیرمجاز را بی پاسخ می‌گذارد.

فیلتـرینگ به وسیلهٔ پروکسی

در این روش ISP دسترسی مستقیم به اینترنت را محدود کرده و شما را ملزم به استفاده از پروکسی می‌کند. باید در تنظیمات مرورگر، آدرس پروکسی سروری را که ISP داده را وارد کنید. کلیهٔ درخواست‌ها به پروکسی فرستاده می‌شود و در صورت مجاز بودن درخواست، پروکسی آن را از اینترنت گرفته و برایتان ارسال می‌کند.

فیلتـرکردن به کمک مسیریاب ها

در قسمت انتهایی شبکه (Gateway)، مسیریاب طوری تنظیم می‌شود که ترافیک خروجی شبکه را به سمت یک سیستم خاص(!) منحرف کند؛ کلیهٔ درخواست‌ها از این سیستم عبور داده می‌شوند و در صورت وجود سایت‌های غیر مجاز، جریان اطلاعات بلوک می‌شود.

فیلتـرینگ به کمک سانسورافزارها

این نرم‌افزارها بیشتر در منزل (برای کنترل والدین بر فرزندان)، مدارس و دانشگاهها استفاده می‌شوند و در حقیقت نوعی فیلترینگ سفارشی هستند که در کشورهای مثل آمریکا به کار گرفته می شوند. مانند : Net Nanny، Cyber sitter، Cyber portal

فیلتـرینگ به کمک مسدود کردن پورتها

پورتها مانند درهایی هستند که سرور از طریق آنها سرویس هایش را ارائه میدهد. اگر پورتی بلوک شود، تمام سرویس‌هایی که از طریق آن پورت ارائه می‌گردد، غیر قابل دسترس می‌باشد. بیشتر پورتهای ۸۰، ۳۱۲۸، ۸۰۸۰ مسدود می‌شوند، زیرا پورت‌های متداول برای پروکسیها هستند.

لیست سیاه و لیست سفید

لیست سیاه: شامل آدرس مجموعه سایت‌هایی است که دسترسی به آن‌ها مجاز نمی‌باشد. گاهی هم از کلمات کلیدی استفاده می‌شود به طوری که اگر در سایت مورد درخواست این کلمات وجود داشته باشد، بلوک می‌شود.
لیست سفید: شامل آدرس مجموعه سایت‌هایی است که دسترسی به آنها مجاز می‌باشد. در سازمان‌هایی استفاده می‌شود که می‌خواهند کارمندانشان فقط به تعداد معدودی سایت دسترسی داشته باشند.

فیلتـرینگ معکوس

این نوع فیلتـرینگ در مقصد انجام می‌شود. سرور شرکت ارائه دهندهٔ خدمات، قبل از ارائهٔ هر گونه سرویسی، ابتدا IP مشتری را چک می‌کند و در صورتی که متعلق به یک کشور تحریم شده باشد، از ارائهٔ سرویس سرباز می‌زند.

فرایند فیلترینگ در ایران

اگر اقدام به فیلترینگ در پی ثبت گزارشات باشد، در صورت ثبت بودن سایت مورد نظر در «سامانه ستاد ساماندهی پایگاه‌های اینترنتی وزارت ارشاد»، ابتدا به صورت کتبی به مدیر سایت اخطار داده و در صورت عدم ترتیب اثر در مهلتی کوتاه، اقدام به فیلتر کردن سایت می‌شود.

اما در صورتی که سایتی دارای محتوایی اساسا مجرمانه باشد یا دستور مقامات قضایی برای فیلترینگ صادر شده باشد، سایت بدون اخطار و مستقیما، فیلتر خواهد شد .

کدام نهاد مسئول فیلترینگ است؟

طبق ماده­‌ی ۲۱ قانون رسیدگی به جرایم الکترونیکی و رایانه­‌ای:

ارائه‌دهندگان خدماتِ دسترسی موظفند طبق ضوابط فنی و فهرستِ مقرر از سوی کمیته‌ی تعیینِ مصادیقِ موضوع ماده‌ی ذیل، محتوای مجرمانه اعم از محتوای ناشی از جرایم رایانه‌ای و محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانه‌ای به‌کار می‌رود را پالایش کنند.

در صورتی که عمدا از پالایش محتوای مجرمانه خودداری کنند، منحل خواهند شد و چنانچه از روی بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی زمینه‌ی دسترسی به محتوای غیرقانونی را فراهم آورند، در مرتبه‌ی نخست به جزای نقدی از بیست تا یکصد میلیون ریال و در مرتبه‌ی دوم به جزای نقدی از یکصد میلیون تا یک میلیارد ریال و در مرتبه‌ی سوم به یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد.

همان­‌طور که مشاهده می‌شود تعیینِ مصادیقِ محتوای مجرمانه، مطابق قانونِ تخصصیِ این بحث، یعنی قانون رسیدگی به جرایم الکترونیکی و رایانه‌­ای، برعهده‌ی کارگروهِ موسوم به «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» است.

حتما بخوانید: جاسوسی بدافزار ZooPark از کاربران اندرویدی تلگرام در ایران

اعضای کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه چه کسانی هستند؟

این کارگروه بر اساس ماده‌ی ۲۲ قانون جرایم رایانه‌ای تشکیل و مسئولیت نظارت بر فضای مجازی و پالایش تارنماهای حاوی محتوای مجرمانه و رسیدگی به شکایات مردمی را به عهده دارد.

اعضای این کارگروه عبارتند از:

  1. دادستان کل کشور (رئیس کارگروه)؛
  2. وزیر یا نماینده‌ی وزیر اطلاعات؛
  3. وزیر یا نماینده‌ی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
  4. وزیر یا نماینده‌ی وزیر دادگستری؛
  5. وزیر یا نماینده‌ی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات؛
  6. وزیر یا نماینده‌ی وزیر علوم تحقیقات و فناوری؛
  7. وزیر یا نماینده‌ی وزیر آموزش و پرورش؛
  8. فرمانده‌ی نیروی انتظامی؛
  9. یک نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی؛
  10. یک نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس به انتخاب این کمیسیون به تائید مجلس شورای اسلامی؛
  11. رئیس سازمان تبلیغات اسلامی؛
  12. رئیس سازمان صدا و سیما؛

نحوه فیلترینگ تلگرام

هر دستگاه متصل به اینترنت، از آدرس منحصر به فردی به نام آی پی (IP) که به صورت یک رشته عددی نشان داده می‌شود، استفاده می‌کند.

آی پی آدرس همانند کد پستی، امکان فرستادن و دریافت بسته‌ها را به یک آدرس مشخص، امکان پذیر می‌کند. به عنوان مثال، زمانی که از یک وب سایت استفاده می‌نمایید، با وارد کردن آدرس آن به صورت نوشتاری، این آدرس به صورت کد آی پی ترجمه شده و شما را به آن وب سایت خاص متصل می‌نماید.

فرض کنید، قصد دارید نامه‌ای را به دوستتان ارسال نمایید. با نوشتن مشخصات مورد نظر و کد پستی بر روی نامه و تحویل آن به اداره پست، اینکار انجام می‌پذیرد.

مامور اداره پست نیز در مقصد، طبق دستورالعمل‌هایی که دارد، نامه را به صندوق پستی نصب شده درب منزل می‌اندازد یا اینکه، با زدن درب منزل نامه را به شما تحویل می‌دهد.

در هنگام استفاده از اینترنت نیز، دستورالعمل‌های مختلفی برای نحوه ارتباط با یک آدرس خاص وجود دارد. پورت (Port) به عنوان درگاه، به کامپیوتر شما اجازه می‌دهد که ارتباط مورد نظر را برقرار سازد.

پس، برای ایجاد هرگونه ارتباطی در بستر اینترنت –هرچند این تعریف صحیح نیست، اما به منظور ساده سازی مفهوم به آن بسنده می‌کنیم- از یک آی پی آدرس استفاده می‌شود که این ارتباط از طریق پورت مورد نظر، امکان پذیر می‌شود.

حال به سراغ تکنولوژی‌های مورد استفاده در فیلترینگ می‌رویم. در تعریف ساده و به طور کلی، فیلترینگ با گذاشتن سدی بین کامپیوتر شما و کامپیوتر مقصد که قصد ارتباط با آن را دارید، استفاده شما از خدمات مورد نظرتان را مسدود می‌نماید.

به بیان دیگر، به کامپیوتر شما اجازه نمی‌دهد به آدرس IP مورد نظر متصل شوید. در مثال صندوق پستی و نامه، فرض کنید اداره پست، به شما اجازه نمی‌دهد به آدرس دوستتان نامه‌ای را ارسال کنید.

هرچند از نظر جزئیات، روش‌های اجرای فیلترینگ با هم تفاوت‌های جزئی دارند. وب سایت‌ها و خدمات بسیار زیادی در بستر اینترنت وجود دارند که بدون آن‌ها زندگی بسیار مشکل می‌شود. در این میان، برخی شرکت‌ها، موسسات یا دولت‌ها، برخی از این اطلاعات را مضر می‌دانند.

محدوده مورد نظر، برای فیلترینگ را قوانین مورد نظر آن کشور، موسسه یا شرکت تعیین می‌کند. به عنوان مثال، وب سایت‌هایی که ارائه دهنده تصاویر غیر اخلاقی سو استفاده از کودکان هستند، تقریبا در تمام دنیا شامل فیلترینگ می‌شوند و علاوه بر این، با گردانندگان این وب سایت‌ها نیز برخوردهای قانونی صورت می‌گیرد.

حتما بخوانید: انتشار بدافزار در پوشش فیلترشکن برای تلگرام

فیلتر غیر قابل دور زدن

با توجه به تعریفی که نهاد فیلتر کننده از اطلاعات مضر دارد، از تکنولوژی‌های مختلفی در فیلترینگ استفاده می‌شود. به عنوان مثال، در یک شرکت بازرگانی، کارکنان تنها مجاز به ورود و استفاده از یک لیست از خدمات و وب سایت‌ها هستند و امکان استفاده از هیچ امکانات دیگری را در بستر وب ندارند.

به همان مثال آدرس پستی باز می‌گردیم، فرض کنید، شرکت پست برای شما تعدادی آدرس از قبل تعیین شده را آماده کرده است و شما تحت هیچ شرایطی قادر نیستید به آدرسهایی که در لیست مشخص نشده‌اند، نامه‌ای را ارسال نمایید.

این روش در هنگامی که استفاده کنندگان از خدمات مورد نظر، محدود باشند و دامنه استفاده کاربران نیز گسترده نباشد، کارایی دارد. حسن استفاده از این روش برای شرکت‌ها در این است که در صورت رعایت برخی اصول ساده، به هیچ عنوان امکان دور زدن فیلترینگ برای کاربران وجود نخواهد داشت.

هرچند، این روش تنها در مواردی قابل استفاده است که کاربران و دامنه‌های مورد نظر استفاده ‌آنها بسیار محدود باشد، در غیر این صورت، کمپانی با مشکلات عدیده‌ای رو به رو خواهد شد.

در حالت مقابل، در شرایطی که تعداد کاربران بالا بوده و دامنه مورد استفاده توسط آن‌ها نیز، بسیار فراگیر باشد. فیلترینگ به صورت هوشمند اعمال می‌شود. یعنی، تنها وب سایت‌ها یا خدماتی مشمول فیلترینگ خواهند شد که از کلمات یا تصاویری استفاده کرده باشند که در محدوده مشخص شده خدمات مجاز قرار نگرفته باشند.

بدیهی است که نحوه مشخص نمودن وب سایت‌ها یا خدمات مورد نظر برای اعمال فیلترینگ توسط هوش مصنوعی انتخاب می‌شود.

به بیان دیگر، فرض کنید عبارت آموزش ساخت نارنجک برای چهار شنبه سوری در یک وب سایت قرار داشته باشد. هوش مصنوعی که مسئول گشت و گذار در اینترنت و پیدا کردن محتواهای نامناسب و قرار دادن آن‌ها در لیست فیلترینگ است، با مشاهده این عبارت، آدرس آن را برای دیتابیس خود ارسال می‌کند.

این آدرس از این پس، مشمول فیلترینگ خواهد بود. البته، فیلترینگ هوشمند تنها یک عاملی کار نمی‌کند، بلکه فاکتورهای بسیاری را در نظر می‌گیرد، ولی برای ساده شدن مطلب، به این مثال اکتفا نمودیم.

فیلتر تلگرام

در این نوع از فیلترینگ، در واقع پیش بینی نموده‌ایم که تمام خدمات موجود در اینترنت، مفید هستند، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. به همان مثال ارسال نامه باز می‌گردیم. به طور پیش‌فرض، امکان ارسال نامه به هرکسی را خواهید داشت، مگر اینکه، ثابت شود، آدرسی که نامه به آن ارسال شده است، در فعالیت‌های مجرمانه‌ای دست دارد.

نوع فیلترینگی که در ایران استفاده می‌شود، از نوع فیلترینگ هوشمند است.

برای برخی کاربران ممکن است این مساله مطرح شود، چرا به جای فیلترینگ تلگرام به طور کامل و محدود ساختن تمام کاربران ایرانی این اپلیکیشن، تنها کانال‌های مشخصی که اقدام به انتشار محتوایی مغایر با قوانین می‌پرداختند، مسدود نشده‌اند؟

حتما بخوانید: فریب کاربران تلگرام با برنامه جعلی Telegram DR

جواب به این سوال، بسیار ساده است. تمام اطلاعات موجود در تلگرام رمزگذاری شده‌اند. این مساله به این معناست که امکان اعمال فیلتر، تنها بر روی کل بستر ارتباطی این اپلیکیشن وجود دارد و نه تنها روی صفحاتی خاص از این برنامه؛ بنابراین، آی پی مورد استفاده توسط اپلیکیشن پیام رسان تلگرام، توسط سرویس‌هایی که خدمات وب را در ایران ارائه می‌دهند، مسدود شده است.

روش دیگری نیز برای اعمال فیلترینگ وجود دارد. فرض کنید، شرکتی تنها به کارکنان خود اجازه ارتباط داخلی را در بستر شبکه می‌دهد. یعنی، کاربران امکان دریافت و ارسال پیام را تنها در محدوده شبکه داخلی را دارند و ارتباط آن‌ها با شبکه جهانی اینترنت به طور کامل قطع شده است.

در این روش، سرعت انتقال و تبادل اطلاعات، بسیار بالاست؛ هرچند به دلیل محدودیت شدید در اطلاعات، کیفیت اطلاعات ارزش چندانی را مگر در همان مثال مورد نظر نخواهد داشت.

در این روش فیلترینگ اطلاعات کاربران امکان دور زدن فیلترینگ را نخواهند داشت. هرچند در صورتی که کشوری بخواهد این روش را در مقیاس بزرگ اجرا نماید، با مشکلات عدیده‌ای رو به رو خواهد شد.

به عنوان مثال، در پژوهش‌های دانشگاهی، در سفارشات بازرگانی و… نیاز به استفاده از اینترنت جهانی، به امری بدیهی بدل شده است. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، باید به برخی افراد اجازه استفاده محدود از اینترنت آزاد داده شود. با اینکار، مسلما بازار قاچاق اینترنت آزاد نیز داغ خواهد شد و از سوی دیگر، محتواهای مضر به صورتهای گوناگونی در بستر شبکه داخلی پخش می‌شوند.

به مثال صندوق پستی و نامه باز می‌گردیم، در اینجا شما تنها قادر به ارسال نامه به دوستانی هستید که در شهر محل زندگی شما ساکن‌اند و در غیر این صورت هیچگونه امکانی برای دریافت یا ارسال نامه نخواهید داشت.

 

منبع: techrato.com – tabnak.ir – .chetor.com

سئو پارسیان

سئو پارسیان با بیش از 10 سال سابقه فعالیت در زمینه طراحی و بهینه سازی سایت برای موتورهای جستجو یا سئو در مشهد , با شماره عضویت ۵۱۰۳۰۴۷۲ سازمان نظام مهندسی رایانه ای خراسان رضوی ، آماده همکاری در قالب مشاور و مجری پروژه های IT شما می باشد.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *