بیت کوین چیست؟ جایگاه آن در ایران چگونه است؟

این روزها زیاد از بیت کوین می شنویم . بیت کوین یک ارز رمزنگاری شده است که در این مطلب زوایای آن را بررسی می نماییم.

بیت کوین: اولین ارز رمزنگاری شده (رمزارز)

ارزهای رمزنگاری شده فقط یک سری کد رایانه‌ای هستند که ارزشی پولی را در خود نگهداری می‌کنند. این کدها توسط رایانه‌هایی با قدرت بالا و البته صرف مقدار زیادی انرژی تولید می‌شوند.

ارز رمزنگاری شده را ارز دیجیتال نیز می‌نامند. ارز رمزنگاری شده و ارز دیجیتال هر دو نوعی پول عمومی هستند که از طریق فرآیند بسیار پیچیده رایانشی تولید شده و میلیون‌ها کاربر رایانه‌ای که در اصلاح «استخراج‌کننده» یا «ماینر» نامیده می‌شوند بر درستی آن نظارت می‌کنند. به همین دلیل امکان جعل این پول تقریبا وجود ندارد.

منظور از «رمزنگاری شده» این است که فرآیندی امنیتی برای حفاظت از تراکنش‌های صورت گرفته با این نوع ارز دیجیتال وجود دارد.

این فرآیند همچنین بر تولید «سکه» های جدید نظارت دارد. منظور از «سکه» در یک ارز دیجیتال، مقدار مشخصی از کد رایانه‌ای است.

 

بیت کوین چیست ؟

بیت‌کوین Bitcoin یک ارز رمزی و نظام پرداخت جهانی با کارکردهای مشابه پول بی‌پشتوانه است.

اما پول بودن یک جایگاه حقوقی است و پول بودن بیتکوین منوط به پذیرش جایگاه حقوقی آن از سوی دولت‌ها است.

تاکنون هیچ دولتی حتی دولت ژاپن بیتکوین را به عنوان پول به رسمیت نشناخته‌است و دولت‌های ایالات متحده آمریکا، آلمان و چین بر کالا بودن بیتکوین تأکید دارند.

بیتکوین در نظام حقوقی ژاپن و آلمان کالایی است که می‌تواند به عنوان ابزار پرداخت استفاده شود.

بیتکوین نخستین پول دیجیتال نامتمرکز است، چرا که سیستم آن بدون بانک مرکزی یا مسئول مرکزی کار می‌کند.

این شبکه همتابه‌همتا است و تراکنش‌ها مستقیماً و بدون واسطه بین کاربران انجام می‌شود.

در چندسال گذشته ارزش بیتکوین در بازارهای جهانی از چند صدم دلار به چندهزار دلار افزایش یافته‌است اما پس از آن سقوط شدید ارزش بیت‌کوین را شاهد بودیم.

بیت کوین نخستین پول رمزنگاری شده‌ای است که در دنیا ایجاد شده است.

بیت کوین روی فناوری Blockchain سوار شده است.

حتما بخوانید: بلاکچین Blockchain چیست؟

هنوز مشخص نیست چه کسی این ارز دیجیتال را برای اولین بار خلق کرده است، زیرا ارز رمزنگاری شده در اساس بر مبنای مخفی نگه داشتن هویت کاربران عمل می‌کند.

با این وجود، بیت کوین برای اولین بار در مقاله‌ای که توسط یک برنامه نویس با اسم (احتمالا مستعار) ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) منتشر شد، به جهانیان معرفی شد.با این وجود هنوز مشخص نیست که ساتوشی ناکاموتو کیست.

از آنجا که بیت‌ کوین نخستین ارز دیجیتال دنیا بود، سایر ارزهای دیجیتال ایجاد شده پس از آن را آلت کوین (Altcoin) یا «سکه جایگزین» نامیدند.

لایت کوین (Litecoin)، پیرکوین (Peercoin)، فذرکوین (Feathercoin) و اتریوم (Etherum) و صدها سکه دیگر همگی ارزهای دیجیتالی هستند که «آلت کوین» نامیده می‌شوند.

برای نگهداری از بیت کوین باید از ابزاری که اصطلاحا کیف پول (wallet) بیت کوین نام دارد استفاده کرد. کیف پول می‌تواند شکل‌های مختلفی داشته باشد.

بیت کوین را به صورت آفلاین و به صورت سخت‌افزاری ذخیره کرد که آن را «ذخیره سرد» (Cold Storage) می‌نامند. به این ترتیب می‌توان بیت کوین را از گزند سواستفاده و هک‌های احتمالی حفظ کرد.

لجر نانو اس (Ledger Nano S) یک کیف پول محبوب بیت کوین است که از شیوه ذخیره سرد (آفلاین) استفاده می‌کند.

در مقابل، اگر ارز دیجیتال در اینترنت ذخیره شود، از اصطلاح «ذخیره گرم» (hot storage) استفاده می‌شود. با این شیوه، دسترسی به بیت‌کوین یا هر نوع ارز دیجیتال از هر نقطه‌ای امکان‌پذیر است، ولی احتمال به سرقت رفتن آن نیز بالا خواهد بود.

البته «ذخیره سرد» هم معایبی به همراه دارد. اگر کاربر نتواند به سخت‌افزار دسترسی داشته باشد (مثلا آن را گم کند)، ارز دیجیتال ذخیره شده در آن برای همیشه از بین می‌رود.

تخمین زده می‌شود که تاکنون حدود ۳۰ میلیارد دلار بیت کوین توسط ماینرها و سرمایه‌گذاران گم شده باشد. با این وجود، بیت کوین هنوز هم محبوب‌ترین ارز دیجیتال باقی مانده است.

بیت کوین چگونه کار می کند؟

پول رسمی (پول منتشر شده توسط دولت‌ها) توسط فلزات گرانبها (به ویژه طلا) پشتیبانی می‌شود.

در واقع ارزش یک اسکناس یا سکه در یک کشور به واسطه طلای موجود در مخازن بانک مرکزی آن کشور است. در واقع اسکناس به خودی خود ارزشی ندارد و صرفا یک تکه کاغذ است و ارزشش نه به خاطر خودش، بلکه به خاطر طلای پشتوانه آن است.

بیت‌ کوین مانند طلا نیست که بتوان آن را از دل زمین استخراج کرد. همچنین پول کاغذی هم نیست که یک نهاد مرکزی اسکناس‌های کاغذی غیرقابل تقلب را چاپ کند. در عوض، بیت‌ کوین کاملا به یک شبکه‌ی کامپیوتری غیرمتمرکز و یک سری رمزگذاری‌های فوق‌العاده پیچیده متکی است.

سیستم بیت‌ کوین بر اساس شبکه‌ی نظیر به نظیر (peer-to-peer) موسوم به P2P کار می‌کند. این معماری P2P مشابه شبکه‌های اشتراک‌گذاری فایل است که به افراد اجازه می‌دهد آزادانه هر نوع داده‌ای از قبیل موسیقی، فیلم و غیره را توزیع کنند. این سیستم بسیار انعطاف‌پذیر است.

به‌عبارت دیگر، هیچ مرکز کامپیوتری برای اجرای فرایندهای بیت‌ کوین وجود ندارد. در عوض، کامپیوترِ هر کاربرِ بیت‌ کوین، بخشی از یک شبکه می‌شود که در مجموع کار انجام محاسبات مربوط به تولید بیت‌ کوین و ثبت تراکنش‌های آن را انجام می‌دهد.

همین طبیعت غیرمتمرکز بیت‌ کوین است که آن را از دخالت دولت‌ها و سازوکارهای قانونی و نظارت مصون نگه داشته است.

پیش از آنکه کسی بتواند از بیت‌ کوین استفاده کند، این سکه‌ها باید به واسطه‌ی فرایندی به نام استخراج بیت‌ کوین استخراج شوند.

با پول سنتی، انتقال وجوه از یک حساب به دیگری نیاز به برخی از سازمان های واسطه است. بیت کوین کاملا متفاوت عمل می کند و هیچ واسطه ای در کار نیست.

در پروتکل بیت کوین، اعتماد از سازمان و انسان ها به کامپیوترها منتقل شده است. انسان و سازمان های واسطه می توانند خواسته یا ناخواسته مرتکب اشتباه شوند، اما کامپیوتر ها فاقد احساسات و اشتباهات انسانی هستند.

به طور کلی تمام تراکنش های دیجیتالی (متمرکز یا غیرمتمرکز)، برای انجام نیاز به تایید دارند.

وقتی شما قصد ارسال پولی از طریق بانک دارید، در حقیقت طی یک پروسه، سیستم ابتدا موجودی حساب بانکی شما را چک می کند و در صورت مقارن بودن آن با مبلغ تراکنش در مرحله بعد، موجودی حساب شما را کم می کند و به موجودی حساب دیگر اضافه می کند.

اما همانطور که گفتیم، بیت کوین غیرمتمرکز فعالیت می کند و واسطه هایی مانند بانک در این شبکه حذف شده اند. پس کامپیوترهای سراسر شبکه وظیفه تایید تراکنش ها را انجام می دهند.

هر کامپیوتری می‌تواند این عمل را با استفاده از یک برنامه‌ی استخراج آغاز کند.

برای استخراج لازم است کل شبکه‌ی کامپیوترهای مشارکت‌کننده یک رشته فعالیت انجام بدهند. اساسا، این فعالیت به معنای انجام تعداد زیادی پردازش است که غنایم حاصل از آن نصیب صاحب کامپیوتری می‌شود که این فعالیت‌های پردازشی را به اتمام رسانده باشد.

برخی افراد هزاران دلار بر روی کامپیوترهای قدرتمند برای استخراج بیت‌ کوین سرمایه‌گذاری می‌کنند و اساسا این استخراج به یک مچ‌اندازی محاسباتی تبدیل شده است و تنها پیشتازان از منافع حاصل از آن سود می‌برند.

مقدار کار لازم برای استخراج متغیر است. شبکه، حجم کاری را به نحوی تنظیم می‌کند که تعداد بیت‌ کوین‌ها به‌صورت ثابت و با یک نرخ از پیش‌ تعیین‌شده بالا بروند.

این کار تا زمانی ادامه پیدا خواهد کرد که تعداد بیت‌ کوین‌های در گردش به مقدار نهایی خود یعنی ۲۱ میلیون برسد. در حال حاضر، در طی فرایند استخراج در هر ۱۰ دقیقه ۲۵ بیت‌ کوین تولید می‌شود.

هر چهار سال، تعداد سکه‌های قابل استخراج نصف خواهد شد تا اینکه تعداد سکه‌ها در سال ۲۱۴۰ به سقف تعیین‌شده برسد. بعد از آن، تعداد بیت‌ کوین‌های در گردش ثابت باقی خواهد ماند.

همان‌طور که گفتیم، شما بیت‌ کوین‌های خود را در کیف‌پول دیجیتال خود ذخیره می‌کنید.

وقتی سکه‌ای ارسال یا دریافت می‌کنید، این سکه‌ها از طریق یک امضای دیجیتال به نام کلید رمزگذاری عمومی تصدیق می‌شود تا از تقلب و قابل تشخیص شدن سکه‌ها برای شبکه جلوگیری به عمل آید.

به معنای دیگر، شبکه یک دفتر کل باز (به اسم زنجیره‌ی بلوکی همان بلاکپچین) را برای همه‌ی بیت‌ کوین‌ها به اشتراک می‌گذارد که روشی قابل‌اعتماد و قوی برای حفظ تعداد بیت‌ کوین‌های در گردش فراهم می‌آورد.

همه‌ی این‌ کارها به لطف کدهای متن‌باز (قابل مشاهده) بیت‌ کوین انجام داده می‌شود.

نرم‌افزار‌های متن‌باز معمولا توسط برنامه‌نویسانی به‌کار گرفته می‌شود که مخالف کنترل و منفعت‌طلبی شرکت‌ها هستند. هر برنامه‌نویس ماهری می‌تواند کدهای برنامه‌نویس بیت‌ کوین را مشاهده کند.

درست است که کدها از تراکنش محافظت نمی‌کنند اما در عوض، این شبکه‌ی اشتراکی است که اعتبار هر انتقال را تأیید می‌کند.

چرا بیت کوین این قدر بحث‌برانگیز شده است؟

موارد مختلفی دست به دست هم داده‌اند تا سروصدای زیادی در رسانه‌ها درباره بیت کوین راه بیفتد.

از سال ۲۰۱۱ تبهکاران زیادی به خرید تعداد بالایی بیت کوین روی آورند، زیرا به وسیله این ارز رمزنگاری شده می‌توانستند حجم زیادی از پول را به دور از چشم نهادهای قانونی جابه‌جا کنند. به این ترتیب بود که قیمت بیت‌ کوین در آن سال‌ها به شدت بالا رفت.

کلاهبرداری نیز امری رایج در دنیای ارزهای رمزنگاری شده است. بسیاری از سرمایه‌گذاران تازه‌کار و یا حریص تاکنون قربانی کلاهبرداران در این حوزه شده‌اند.

با بیت‌ کوین، مردم سراسر جهان می‌توانند در قماربازی‌های آنلاین شرکت کنند. همچنین از بیت‌ کوین در سایت‌های بدنامی که کاربران می‌توانند به‌طور ناشناس هر چیزی حتی مواد مخدر و اسلحه بخرند، استفاده می‌شود.

یا می‌توانید با بیت کوین در برخی سایت‌ها هر محصول یا خدمتی که به ذهن‌تان می‌رسد خریداری کنید.

اگر به یک آدم‌ربا نیاز دارید یا می‌خواهید یک نیروی مسلح استخدام کنید، با مقداری بیت‌ کوین و پرس‌وجو می‌توانید فرد مناسب کار خود را پیدا کنید.

اگر در فکر یک خرابکاری هستید، می‌توانید اطلاعات طبقه‌بندی شده را از خبرچین‌های ناشناس بخرید.

اما شاید اصلی‌ترین دلیل بحث‌برانگیز بودن بیت کوین و آلت کوین‌ ها این باشد که به خاطر ماهیت غیرمتمرکز خود، قدرت را از دست بانک‌های مرکزی و دولت‌ها می‌گیرند.

هیچ نهاد یا سازمانی نمی‌تواند حساب بیت‌کوینی یک نفر را مسدود کند. امکان نظارت ماموران مالیاتی بر نقل و انتقال بیت‌کوینی وجود ندارد.همچنین برای تبادل بیت‌کوین نیاز به بانک و یا هیچ واسطه و شخص ثالثی نیست.

در واقع بیت‌کوین را می‌توان همانند قطعات طلایی دانست که در دوره غرب وحشی توسط افراد کشف می‌شد و پلیس محلی و یا نهادهای مالی هیچ نظارتی بر آن نداشتند.

بیت‌ کوین به آرامی در حال کسب اعتبار بیشتر است. اما مسئله‌ی مهم‌تر، اعتماد مردم به این واحد پولی است؛ و همین موضوع است که آن را ترسناک می‌کند.

حدس و گمان‌های مختلف در خصوص بیت‌ کوین، باعث شده است که ارزش آن دچار فراز و نشیب‌های شدیدی شود. در سال ۲۰۱۰، یک واحد بیت‌ کوین معادل چند سنت بود، اما در میانه‌ی سال ۲۰۱۱ با رشدی ثابت به حدود ۳۰ دلار رسید.

در روزهای پایانی همان سال، ارزش بیت‌ کوین به شدت کاهش یافت و به حدود ۲ دلار نزول کرد.

اما پس از آن، ارزش بیت‌ کوین رو به یک بهبودی قابل‌ ملاحظه گذاشت و در اوایل ۲۰۱۳ با صعودی باورنکردنی به ۲۶۰ دلار رسید.

سپس یک بار دیگر، به ۱۰۰ دلار سقوط کرد. کسانی که بیت‌ کوین را ارزان خریدند و در زمان گرانی آن را به فروش رساندند سود بسیار بالایی به دست آوردند اما بقیه پول فراوانی از دست دادند.

برای بسیاری از مفسران، این سقوط حباب‌های مسکن و دات-کام را به ذهن متبادر می‌کند. برخی از اقتصاددانان هشدار داده‌اند که سیستم بیت‌ کوین یک حباب رو به انفجار است. به نظر آنها این واحد پولی تنها برای سفته‌بازان و دلالان ساخته شده است.

همچنین این حقیقت وجود دارد که تبادلات آنلاین واحد پولی، به مرکزی برای بسیاری از نقل‌‌و‌انتقالات بیت‌ کوین بدل شده است.

مطمئنا، این تبادلات ضروری هستند زیرا کمک می‌کنند که بتوان بیت‌ کوین را به واحد پولی محلی تبدیل کرد یا برعکس.

با این حال، در سیستمی که قرار است غیرمتمرکز باشد، این تبادلات می‌تواند یک هدف دندانگیر برای قانون‌گذاران دولت و هکرهای کامپیوتر باشد.

مثلا، هکرها اگرچه هنوز نتوانسته‌اند به سیستم فوق‌العاده‌ی بیت‌ کوین برای ساخت سکه‌ی تقلبی و تراکنش‌های کلاهبردارانه نفوذ کنند، اما مطمئنا می‌توانند به وب‌سایت‌های مبادله که مثل سایر وب‌سایت‌ها آسیب‌پذیر هستند، حمله کنند.

در یکی از همین اتفاقات، هکرها یک حمله‌ی DDoS یا (distributed denial-of-service، ایجاد اختلال در سرویس‌دهی یک سرور با فرستادن تقاضاهای زیاد) به مت‌گاکس، وب‌سایت مشهور تبادلات بیت‌ کوینی انجام دادند که باعث شد سایت از دسترس خارج شود. این حمله‌ی اینترنتی بحران‌ساز شد و ارزش بیت‌ کوین سقوط کرد.

خود تبادل نیز به نحوی خطرپذیر است. بسیاری از افراد بیت‌ کوین خود را در حساب‌های مبادلاتی خود ذخیره می‌کنند با این باور که این سایت‌ها ایمن‌ترین روش ذخیره‌سازی بیت‌ کوین هستند.

اما نزدیک به نیمی از مبادلات بیت‌ کوینی مسدود می‌شود و معمولا سرمایه‌ی کاربران از بین می‌رود. بنابراین اگر بیت‌ کوین می‌خرید، به حساب مبادلاتی خود به‌عنوان محلی برای ذخیره‌‌سازی بیت‌ کوین نگاه نکنید.

بیت کوین در ایران

«حکیمی»، معاون فن آوری بانک مرکزی، می‌گوید که این بانک در حال حاضر نه بیت‌کوین را تایید می‌کند و نه رد: «تا زمانی که بانک مرکزی به عنوان سیاست گذار در رابطه با آن هنوز سیاست خود را جمع بندی و اعلام نکرده است، فقط می‌تواند نسبت به آن هشدار دهد.

با این حال برخی منتقد هستند که بانک مرکزی جلوی این ارزها را نمی‌گیرد در حالی که آنها اپلیکیشن‌هایی هستند که ما نمی‌توانیم جلوی آن را بگیریم اما مهم هشدار است که در رابطه با آن به عموم اعلام می‌کنیم که هم ریسک بالایی دارد و هم احتمال کلاهبرداری در آن وجود دارد.»

حال جالب اینجاست که مدیرعامل فرابورس کشور از احتمال ورود بیت‌کوین به بازار بورس خبر داده و مشخص نیست که موضع گیری نهایی ایران و سازمان‌های دولتی در برابر پول دیجیتالی دقیقاً چه خواهد بود.

البته این مدیرعامل خاطر نشان کرده که نهاد رسمی تنظیم مقررات در این زمینه بانک مرکزی است و بورس‌ کالا به‌عنوان جزئی از یک کل قادر نیست چنین کاری را به طور مستقل انجام دهد.
«رضا قربانی»، مدیرعامل شبکه راه پرداخت درباره بیت‌کوین و نحوه برخورد ایران با آن می‌گوید: این ارز در حال حاضر به خاطر عدم رسمیت آن توسط بانک مرکزی در خارج از مرزهای ایران کنترل می شود.

نمی‌توان به آن برچسب خلافکارانه و یا هرمی وارد کرد چرا که اولا هیچ‌کس وعده پولدار شدن در بازار بیت‌کوین را به کسی‌ نمی‌دهد و ثانیا اینکه خلاف‌کاران دنیا از اسکناس هم برای تبادلات مالی خود استفاده می‌کنند که در این صورت باید پرسید آیا می‌توان اسکناس را جرم‌آفرین توصیف کرد؟
پیش‌بینی می‌شود که به محض وارد شدن رسمی بازار ایران به بیت‌کوین، کشورهایی مثل آمریکا بیش از پیش بر روی بیت‌کوین نظارت داشته باشند و حتی سعی به ایجاد چارچوب‌هایی برای آن داشته باشند.
گفته‌های نمایندگان بانک مرکزی در حال حاضر به نوبه‌ای برداشتن بار حقوقی مشکلات بیت‌کوین از سوی دولت است تا به این وسیله اعلام شود که هرکس وارد این بازار می‌شود، عواقب آن را باید خودش بپذیرد.

به نظر می‌رسد چنین اظهاراتی به این دلیل بیان می‌شود تا مردم مطالباتی از سوی دستگاه قضایی و بانک مرکزی پیرامون بیت‌کوین نداشته باشند و اتفاقی مثل سپرده‌گذاری مردم در موسسات مالی رخ ندهد و یا اگر هم رخ می‌دهد، انگشت اتهام به سوی دولت نباشد چرا که بانک مرکزی در حال حاضر رسما بیت‌کوین را به رسمیت نمی‌شناسد و با توجه به شیوه محتاطانه‌ای که همواره در پیش داشته، اندکی دور از انتظار به نظر می‌رسد که در آینده نیز این ارز مجازی را به رسمیت بشناسد.

منبع: digiato.com – arzdigital.com – .chetor.com – arznegar.com – fa.wikipedia.org

سئو پارسیان

سئو پارسیان با بیش از 10 سال سابقه فعالیت در زمینه طراحی و بهینه سازی سایت برای موتورهای جستجو یا سئو در مشهد , با شماره عضویت ۵۱۰۳۰۴۷۲ سازمان نظام مهندسی رایانه ای خراسان رضوی ، آماده همکاری در قالب مشاور و مجری پروژه های IT شما می باشد.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *